Fositen a ben de wetiskrifi

Now a drai a kon tan rediskrifi

Schrijvende rood tabaka

A ben blaka

A tan blaka

Smoko a no fu drai yu ede

K’ba na k’saba

Ma brede na brede

Smoko na fu alaman

Ma Van  Nelle no wan sa tan

 

Skowtu biskari te granman

Datra af’kati wrokoman

Beriman no wan sa tan

Sa smoko

 

Rediskrifi tabaka

Rediskrifi tabaka

 

 

 

§  

 

Internationale literaire conferentie in Paramaribo

03 May, 08:15

Het Instituut voor de Opleiding van Leraren, Schrijversgroep '77 en de Associatie van Caribbean Women Writers and Scholars houden een internationale literaire conferentie. Schrijvers en wetenschappers zullen vier dagen lang hun visie en werk delen rond het thema 'The Caribbean, the land and the People'. De conferentie wordt gehouden van 8 tot en met 11 mei.

Op de eerste dag van de conferentie zal de keynote speaker Cynthia Mc Leod een inleiding houden met als thema: individuele schrijfsters, strijd van de vrouw, diaspora, Puerto Rico. De overige dagen worden telkens begonnen met presentaties van de gastspreeksters: Joanne Hillhouse (Antigua), Olga Buckley (Aruba), Rihana Jamaludin (Nederland), Annie Paul (Jamaica) en Kit-Ling Tjon Pian Gi (Suriname). De conferentie vindt plaats in Hotel Krasnapolsky.

Er worden 50 wetenschappers en schrijfsters van over de gehele wereld verwacht. Overdag zullen zeven belangrijke schrijfsters uit Suriname en het Caribisch Gebied de gastspreeksters zijn. Daarnaast vinden er panelpresentaties plaats, gerangschikt naar thema. In de avonduren zijn er gerelateerde presentaties in Fort Zeelandia.

 

Op donderdag 10 mei is er een interactieve lezing over Caraibische kinderliedjes en spelletjes en de invloed hiervan op de opvoeding, door Carry-Ann Tjong-Ayong, schrijfster en klinisch pedagoog.

 

Voor deelname dient men zich in te schrijven bij het IOL.

Het avondprogramma van de conferentie brengt literatuur in al zijn Caribische verscheidenheid naar voren. Het Fort Zeelandia zal vier dagen lang in het teken staan van de taalkunst: van visuele kunst tot beweging, van poëzie tot vertellingen. Een dagelijkse boekenmarkt, kunst, proza, poëzie, drama en dans. Dit alles vindt plaats op de binnenplaats van het Fort Zeelandia en is voor eenieder gratis toegankelijk

·            

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

o    

 

 

 

 <

 

 

OPROEP

28 juni, de grote finale van Het Nationale Canta Ballet, een bijzondere

dansvoorstelling in de Gashouder in Amsterdam, Cultuurpark Westergasfabriek.

Dertig balletdansers van Het Nationale Ballet en een grote hoeveelheid Canta-rijders.

DANST U MEE?

 

Om deze voorstelling te kunnen realiseren zijn we op zoek naar bestuurders van rode

Canta’s die aan dit unieke project willen meewerken. En net zo belangrijk: die ook

beschikbaar zijn om mee te doen.

Op 28 juni voeren we de voorstelling twee keer op, allebei in de avond. Maar het is

natuurlijk ook nodig om te repeteren. Omdat het best een hele organisatie is, waar

veel dansers en Cantabestuurders aan meedoen, zullen we op veel verschillende

momenten willen repeteren. Eerst in kleine groepjes en als we de voorstelling naderen

 

het   Nationaal

CANTA ballet  komt er aan!

 

http://www.hetnationalecantaballet.nl/ ! is de website met info over het ballet van Het Nationaal Ballet en de Cantarijders. dat op 28 juni (19.30, 21.30)in de Westergasfabriek, Amsterdam twee optredens heeft gepland. Het is een  uniek gebeuren ter gelegenheid van het  jarige ballet, dat 8 solodansers inzet met 45 Canta’s, liefst rode.

 

Hoewel ik tot 1 juni in Suriname ben, mag ik toch nog meedoen met mijn rode prima ballerina. Dit kleine 45 km autootje zie je in Amsterdam overal in de stad rijden. In Utrecht zijn er maar enkele, maar mijn rode rijdt overal heen.

 

Het Cantaballet komt 1 juli op de TV, er is een radio-uitzending, er komt een boek uit en de website geeft alle details over het ontstaan en ontwikkeling. Ook op Facebook is het Cantaballet bekend.

 

Kom vooral kijken naar dit eenmalige optreden van dansers en rijders.

Wist u het al? Er komt een heus Nationaal Canta Ballet.
En een tv serie en een boek en een website en een radiodocumentaire over het ontstaan van dit bijzondere project.
Starring: De Canta!

Wordt vervolgd…

ontwerp logo: Rogerio Lira

 

The Squeezy Bar hot pot

 

Onder deze enigszins louche naam gaat een culinaire attractie schuil. De hot pot, een verrukkelijke Chinese bouillon fondue met een keur aan verse groenten, vlees, vis, paddenstoelen en zee fruit, als inktvis, mosselen, reuzengarnalen, etc. Met nog wat heerlijke sausjes van sesamzaad en soja   kun je de hele avond met een gezelschap smullen.

 

Wij zijn met z’n vijven. Gezeten rond een gasstelletje, waarop een met een tussenschot in tweeën gedeelde schaal met aan de ene kant gewone pittige, aan de andere kant lekker gepeperde bouillon, dip je groenten, flinterdunne reepjes lams- rund- varkensvlees, kip, plakjes verse vis, inktvisjes, schelpen en nog veel meer in de hete bouillon en bedekt ze vervolgens met de sausjes.

 

De groenten, verse spinazie, sla,tayerblad, amsoi, kool, taugeh en andere bladgroenten, verse en gedroogde paddenstoelen worden op borden aangedragen.

De jogo’s Parbobier vloeien rijkelijk.

 

Dat het smullen is bewijst het grote aantal Chinezen die hier tot diep in de nacht met de hele familie komt eten. Steeds meer schalen worden aangedragen. Als ze leeg zijn schep je de geurige, smakelijke bouillon in de soepkop en slurpt het op. Hmmmmmmmmmmmm!!!

 

Cat, 1 mei 2012

 

om hier de zon te zien ontwaken boven roze   nevels

waarin ik mij mocht hullen teer en kwetsbaar als een kind

waar eeuwen later weer een andere zon zou opgaan

boven de geheven hoofden van het kind van onze kinderen?

zo draait de wereld door volgen seizoenen moessons op

en draait de tredmolen jouw passen naast de mijne

tot wij in gelijke ritmen onze hartenklop

tevreden synchroon hebben afgesteld

de wereld is van ons

van jou en mij  

 

waar geloof jij in zegt zij

het leukste nichtje

de verse jus en grapefruitsap ijskoud

in hun behuizing van dubbeldik glas

onder de balken van het onderhuis van Zus en Zo

waar oeroude palmbomen in dichte formatie de overkant bezetten

ik geloof in....oktober.....

 

spirituele zaken doorkruisen mijn nuchterheid

van actievoerder op de barricade

te oud is onzin

moet je dat hart horen kloppen

 

kun je nog wel....?

mijn blik slaat stom

waar zit ik nu dan?

schaamrood

 

toch heimwee naar het nachtelijke wachtlopen

in oorlogstijd

bij de sandinisten

de AKA binnen handbereik

toen ik nog vlugvoetig

die veel jongeren inhaalde

mijn ideaal gaf vleugels

 

cat 27/10

 

 

W.F.Hermans en Emmy Meurs.

 

Op school las ik “De donkere kamer van Damocles”.Verrukt was ik door het boek met de intrigerende titel, van een schrijver die mij nog onbekend was.

Maar de jaren daarna kocht ik elk boek van hem dat verscheen.

 

Wij woonden in Groningen en mijn zus en ik gingen studeren aan de Universiteit. Ik deed Spaans en werd bestuurslid van de Literaire Faculteitsvereniging. Zij deed Sociale Geografie en werd studente van mijn idool. Maar toen ik een lezing moest organiseren en haar hulp inriep weigerde zij resoluut. “Hij geeft nooit lezingen!”

 

Ik liet mij niet terneerslaan en schreef hem een brief met mijn verzoek. Tot mijn verbazing kreeg ik een brief terug. Ik mocht langskomen. Ik was dolenthousiast en mijn zus stomverbaasd.

 

De bewuste dag fietste ik naar de Ossemarkt, waar hij op de hoek woonde. Ik belde aan . Een vriendelijke man stak mij zijn hand toe.

Was dit die bullebak.?

“We praten eerst wat en dan heb ik een verrassing,” lachte hij.

 

Ik vertelde wat de bedoeling vn de lezing was. “Prima!” zei hij, “Dat is dan afgesproken”. Ik wist niet wat ik hoorde.

 

Een klopje op de deur en een Surinaamse kwam lachend met een dienblad met koffie binnen. “Dit is de verrassing,” lachte Hermans, “Mijn vrouw Emmy”

 

Emmy Meurs bleek een vriendin van mijn nichten, de 3 meisjes Hayary en haar broer Hans was een studiegenoot van mijn vader, Frits.   “Toen ik de naam Tjong-Ayong noemde, zei Emmy onmiddellijk dat ik niet mocht weigeren!” lachte Hermans.

Ik kon mijn geluk niet op.

Op mijn verzoek signeerde hij mijn exemplaar. Dat ik altijd een ereplaats gaf in mijn boekenkast, op de plank met Hermansboeken.

 

Thuis keek mijn zus met grote ogen. “Jij hebt ook altijd mazzel!”

De lezing was een groot succes. Ik was in ieders achting gestegen en werd een paar jaar later met veel voorkeursstemmen gekozen in het eerste studentenparlement van Groningen.

 

Wij werden goede vrienden en ik kwam er nog vaak thuis, waar ik soms met Ruprecht speelde. Zij verhuisden eerst naar Haren en toen naar Parijs en Brussel, waar hij overleed. Emmy leefde nog tot 2008. Ik heb nu contact met haar nichtje in Utrecht.

 

Cat 27/4 2012

 

 

 

Skrati uit ouma’s tijd.

 

Mijn ouma had in de Keizerstraat een diep erf met o.a. cacaobomen.

Van de vruchten maakte ze heerlijke skrati. Ik herinner mij dat we de pitten mochten afzuigen, die zij vervolgens droogde en dopte. Vervolgens maalde zij de cacaomassa in een vleesmolen en maakte er reepjes van, die zij met een vork platdrukte en van streepjes voorzag. Deze reepjes werden op het zinken dak in de zon te drogen gelegd. Wij kregen de skrati in stukjes gebroken, opgelost in warme melk te drinken. Er bestond niets heerlijkers dan de geurige skrati met grote vetogen, die er op dreven, in een emaille kroesje, voor het slapen gaan, met een stukje broodbeschuit met boter.

 

Kunstenares Ellen Ligteringen heeft dit ritueel weer ontdekt. Samen met haar vriend Rutger oogst zij cacao van oude tuinen in en rond Paramaribo om haar skrati en andere producten te maken. Zij nodigde ons uit voor een skrati-brunch.

De heerlijke geurige skrati uit ouma’s tijd met chocolade cupcakejes, truffels gevuld met slagroom in rum gedoopt, Soms heeft ze ook heerlijke bonbons.

 

Het viel ons op hoezeer zij zich in de materie heeft verdiept. Wij leerden van haar over de verschillende variëteiten cacao, waar zij oorspronkelijk vandaan kwamen, wat voor kleuren de cacao kan hebben, hoe het eindproduct er uit kan zien: de bekende gestreepte reepjes, brokjes uit de Cariben, de stervormige “taartjes” uit Peru, de geuren, hoe je de cacaoboter van de poeder scheidt en nog veel meer. Over de krullotenziekte, waarover ik nog op school leerde.

 

Overal op het erf zagen wij stapels vruchten of lege doppen, ontdaan van de pitten die zij invriest. Zij heeft zelfs een paar boompjes geplant. Nu is zij bezig haar huis aan te passen voor de productie van de skrati.

 

Een excursie naar Ellens bedrijfje is warm aan te bevelen. Niet in het minst voor de heerlijke skratibrunch en het nostalgische gevoel dat zij weet op te roepen.

 

Cat 16/4 2012

 

 

Afscheidslied

 

Ze zijn niet meer

de vrienden die in de avonduren op het balkon

hun dagelijkse avonturen met ons deelden

ze zijn verdwenen uit ons leven

die oude vrouw die met haar rimpelige hand

de jouwe pakte, je wangen streelde

en teder zei: Wat lijk je op je moeder

Ze zijn al weg, ze zijn ons voorgegaan

die kleine jongen die te zwak was

voor dit leven dat hard en zwaar en donker was

voor kleine jongenshartjes

die langzaam klopten

ze vielen om

die stoere jongemannen

op snelle brommers

in roekeloze vaart

wij zien hen gaan

leggen een rode bloem

als afscheid op de baar

 

cat 25/10/2011

 

Gudu gudu Thijm

 

Een van de kleurrijke figuren, die in mijn jeugd door Paramaribo liep, was Gudu Gudu Thijm, een witte man met lichte ogen en een bos grijsblond haar boven een ruige baard. Hij was dichter en straatzanger en verkocht loten.. Volgens zijn eigen bewering was hij familie van de dichter Alberding Thijm en was zijn vader als soldaat naar Suriname gestuurd als zwart schaap van de familie, zoals vroeger gebruikelijk was.   Ook beweerde hij een onechte zoon te zijn van koning Willem III.

 

Hij verkocht zijn poezie voor 5 cent op losse blaadjes en bezong dan allerlei wantoestanden en gebeurtenissen, politici en anderen of maakte en passant reclame voor bedrijven, die hem daarvoor betaalden.

Zo herinner ik me:

 

“De regentonnen van Brandon

zijn van de beste kwaliton

stel ton is teit”

 

Tekenares Corry van der Baan maakte eens een portret van hem en hij dichtte spontaan:

 

“ Juffrouw van der Baan

die heeft mij welgedaan

zij heeft mij laten staan

en heeft toen dit gedaan”

 

En ten tijde van de gondelvaart op de Surinamerivier dichtte hij als kritiek

 

De gondelvaart

Leek op een varkensstaart

 

Ook de Goslar bezong hij:

Goslar sungu

Watra lon na mi ai

 

Zijn kritiek bracht hem in aanraking met de politie, maar maakte hem ook populair.

Cat 5/4 2012